O tusi e tosina mai ai tagata i a latou tusitusiga matagofie ma tala e le mafaagaloina. E fetaui lelei mo le au faitau e talisapaia le tomai o le gagana.
![]()
10:04: O se Tala Fou
Ben Lerner, 2014
256 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Novema, 2014
E faigata ona iloa po o fea oei ai i se galuega a Ben Lerner, aemaise lava o lana galuega fou—o se faitauga e mata'ina ma fa'atupu fenumia'i.
♦ O Lerner ea le tagata muamua e faamatala le tala? (Atonu...atonu lava.)
♦ O se galuega fatu ea lenei? (Ioe. Leai... Ioe.)
♦ O le a maliu ea le tagata faamatala/tusitala/Ben Lerner? (O ai na te iloa.)
♦ Ua goto ifo ea le Aai o Niu Ioka i lalo o le vai? (Ioe ma leai.)
♦ Ua oo i le iʻuga o le lalolagi? (E foliga mai e mafai...pe tatau foʻi.)
♦ O le ā le taimi? (O se tasi o fesili tetele o le tusi.)
Afai o e mafaufau po o le a le uiga o le tusi, e le na o oe. Ae o lona uiga mataʻina o le mea lea e mafua ai 10:04 e matuā faatosina—e malie ai, e faatupu manatu, ma fenumiai ai.
![]()
O Le Tamāloa e 100 Tausaga le Matua na Aʻe i Fafo o le Faamalama ma Mou i Lalo
Jonas Jonasson, 2009 (Eng. transl., 2012)
400 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Aokuso, 2014
I lenei tala fa'ata'ita'i ma malie, na totolo atu ai Allan Karlsson i fafo o le fa'amalama o le Fale o Tagata Matutua ma pa'ū i luga o se moega o pansies. O lo'o ofuina e ia ni seevae moe, ma o lo'o sola ese—e 'alo 'ese ai mai lana pati aso fanau lona 100.
O le tusi e mulimuli ia Allan, o se malaga fa'afuase'i e tasi i le taimi. Faatasi ai ma le laki ma le togafiti, na ia mafaia ai ona sola ese mai i latou na pu'eina o ia, ma e le maalofia ai ona pa'ū i ona vae—e ui lava, i le taimi nei, ua tuua e ona vae seevae moe mo se pea seevae...o seevae e anaina e se tasi o alii na fasiotia e Allan (e pei ua fasiotia).
![]()
11/22/63
Stephen King, 2011
880 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Oketopa, 2013
E umī, e 880 itulau—e faaalu e le tusitala lona taimi i lenei tusi—o lona uiga e sili ai ona e faamasani i ai. Afai e te le o sailia se tala mata'utia e vave lona saoasaoa, o le a e le faanoanoa.
Ua iloa e le au fiafia ia King o se matai o mea mata'utia. Ae i totonu 11/22/63 E fa'aalia ona tomai i le tele o ituaiga tala—tala moni, tala fa'asolopito, tala fa'afealofani, tala fa'anoanoa, filosofia, ma tala fa'atatau (e pei o femalagaa'iga i le taimi)—ma, e le o se mea e ofo ai, e lelei tele o ia i na mea uma.
![]()
Le Fa'asalaina
Joyce Carol Oates, 2013
688 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Me, 2013
I le tele o tausaga ua tuanaʻi, sa ou popole tele iā Joyce Carol Oates—faatasi ai ma ona tagata ma ana fuafuaga e toetoe lava a leaga. O lea la, sa ou lagonaina ai sina popole tele. Le Fa'asalaina.
Ia, o ana tala fa'atusa masani ia e uiga i mea uiga ese, o le taimi lea ua tu'uina i se talaaga fa'asolopito, fa'atasi ai ma se fa'atulagaga gothic, ma se tala e pei o ni tala fa'afagogo—ma o nei mea uma e matua'i fa'atosina lava e faigata ai ona tu'u i lalo le tusi.
![]()
O Le Vaitau o le Mana'o
Jennie Fields
368 p.
Novema, 2012
E iai feusua'iga a Edith (ioe, Edith Wharton!), e ui lava e faigata ona maua upu "feusuaiga" ma le "Wharton" i le fuaiupu e tasi. E faigata ona mafaufau ia te ia—faatasi ai ma le auvae e osooso ma ofu e maualuga le ua—o se tagata feusua'i; o le mea moni, e le'i mafaufau lava Wharton ia te ia lava faapena. Ae o lenei lava tuufaatasiga e fausia ai le fatu o le talaaga fatu o Jennie Fields.
Ua maileia Edith i se faaipoipoga e leai se alofa, e ui lava e lē mafai ona taofia le alofa mutimutivale i lana tane ua mafatia. O Teddy Wharton, o se tamaloa agalelei e ui lava i le faigofie, e alofa tele i lana ava, ae e leai se feusuaiga i le va o le toalua. Talu ai ona sa taumafai faatasi i le faaipoipoga, sa fai atu Edith ma le loto mafatia ia Teddy, "aua lava ne'i toe tupu."
![]()
O le Ava a Aapo
Sena Jeter Naslund, 1999
668 p.
Tesema 2006
E fiafia tele nisi tagata i lenei tusi; ae o isi ua latou taʻu mai ia te aʻu e le mafai ona latou faʻamaeʻaina. E mautinoa lava, o se galuega tele: o le toe faʻamatalaina o Moby-Dick, o le tala maoae a Amerika, mai se vaaiga a se tamaitai.
O le tele o vaega o le tusi ou te fiafia i ai—e ui e le o vaega uma. O le tele lava, ou te faamemelo i le atamai ma le lototele o se tusitala e taumafai e tusia se galuega faapena, aemaise lava o se tusitala e iai se lagona malosi o tala fatu ma se sitaili matagofie o tusitusiga.
![]()
O loo iinei Tiapolo UmaO Le Talafaasolopito Natia o le Fa'alavelave Tau Tupe
Beverly McLean ma Joe Nocera, 2010
416 p.
Iuni 2011
Ua fa'asino atu e McLean ma Nocera ni tamatamailima i totonu Temoni Uma—e lē na o ni nai tagata taʻitoʻatasi ae faʻapea foʻi i le anoanoaʻi o tagata fai tulafono, tagata pisinisi, ma itu tau tupe i vaega eseese.
Latou te finau e leai se tagata leaga e toatasi na mafua ai le faalavelave tau taavale i le 2008. Nai lo lea, o le faalavelave tau taavale o se taunuuga o se toilalo lautele lea na faamalosiauina—ma sa faamalosiauina foi e—le matapeapea ma le faatamala.
![]()
Arcadia
Lauren Groff, 2012
320 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Ianuari, 2013
Ua pu'eina e vaaiga Utopia o tatou mafaufauga tusitusia i le tele o afe tausaga—mai le Etena o le Tusi Paia ma le tala a Plato. Malo Tele e ala atu ia Thomas More Utopia (lea na mafua ai ona fa'aaoga le upu mo i tatou), ma le upu a Nathaniel Hawthorne O le Alofa Fa'ale-Blithedale.
Lauren Groff's Arcadia o le tusi aupito lata mai lea i lena faasologa umi ma e faigofie ona tutu faatasi ma ona tuaa taʻutaʻua. Ua iai le tala i le tele o lisi o "Tusi Sili Ona Lelei" mo le 2012—ma ua tatau ai lava.
![]()
O le Fa'afaitoga
Chad Harbach, 2011
528 p.
Fepuari, 2012
Mo le toatele o tagata iloilo, O le Fa'afaitoga o loʻo tu faʻatasi ma Bernard Malamud O le natura o se tasi o ta'aloga pesipolo sili ona lauiloa o taimi uma.
Auala o Chad Harbach Malamud, e mautinoa lava, ae o Herman Melville o lana musumusuga moni lava lea. O iinei Melville i ni itu uiga ese ma sili atu i le autu pogisa faa-Romantika o le olaga o se mea e le mafai ona iloa, e le mafai ona faamatalaina, ma e le mafai ona faamatalaina.
![]()
O le Fetū
Kate Christensen, 2011
320 p.
Novema 2011
I le ogatotonu o le faavaa o lenei tusi* o loʻo i ai se tamaloa o loʻo tietie uila vilivae o loʻo siʻomia e se auala gaogao. Afai o le ata o loʻo faʻatusalia ai Harry Quirk, le tagata autu o le tala, o se faʻataʻitaʻiga atamai lea mo le tulaga faigata o loʻo i ai Harry.
O Harry o se tamaloa e fealua’i ma feosofi solo i ona ala i autafa o Brooklyn, o lona uiga, i le olaga lava ia. E leai se laina sa’o i le mea o lo’o alu i ai: o se ala pi’opi’o ma fe’avea’i. Ae aua le popole, ua iu lava ina taunuu Harry i lona taunuuga. O le fiafiaga o lenei tusi o Harry lava ia ma Brooklyn, Niu Ioka—ona ala i autafa ma alavai, auala savali ma pa...ma meaola uiga ese o lo’o nonofo ai iina uma.
![]()
Togiola
Ian McEwan, 2002
480 p.
Ianuari 2007
Na faaigoa o ia e ona uso a Peretania o "Ian Macabre" ona o ana tusi mataʻina ae matautia.
Ae o le taimi lenei, ua tusia e Ian McEwan se tusi matagofie ma manaia, e faʻaalia ai foliga agamalu o Jane Austen, aemaise lava o lana Northanger Abbey ma le tama'ita'i toa talavou e soona galue tele lona mafaufau lea na o'o ai o ia i le tele o fa'alavelave.
![]()
Fa'atafunaga Matagofie
Jess Walter, 2012
352 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Aokuso 2012
O le olaga i lenei tala fou mataʻina, lea e tele lava ina faia i Hollywood ma Italia, e aofia ai ni taimi o le manino mataʻina—o ni taimi e mafai ona suia ai olaga.
O le faigata o le iloaina o na taimi, taofimau i ai, ma faia ia taua. O le mea lea e matua lelei ai Jess Walters e faʻaalia—le faigata o ona tagata ona iloa le le tumau o mea faafuasei o le olaga.
Faitau atili: O Mea Matagofie ua Toe Fa'aleagaina (Iloiloga)
![]()
Ae ou te lei moe
SJ Watson, 2011
363 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Fepuari 2014
E ala Christine Lucas i taeao uma ma faalogo atu i se tamaloa ese i lona moega—e aunoa ma se manatu po o ai o ia pe na faapefea ona taunuu iina. O le mea e sili atu ona faapopoleina ai: o loo tilotilo mai se tamaitai ese ia te ia mai le faata, e matua atu nai lo le tamaitai na toe tepa i tua ia te ia i le po na muamua atu.
Mo Christine, o le moe i po uma e soloiesea ai manatuaga uma o le aso ua mavae. O taeao uma lava mo le 20 tausaga ua mavae—talu mai le faalavelave na lavea ma sola ese ai—e tatau ona ia toe aʻoaʻoina lona lalolagi mai le amataga: o le tane i ona tafatafa, o le fale na ia i ai nei, o lavalava na te ofuina, ma le sili i lo mea uma o ia lava.
![]()
O le Ola Fa'aletino: Foma'i ma Mea e Tāua i le I'uga
Autul Gawande, 2014
304 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Novema, 2014
Oka se mapusaga ua tusia e se tasi e pei o Atul Gawande, o se fomaʻi, lenei tusi. I ni faaupuga manino ma e le o ni faaupuga faapitoa—ma le tele o le agaalofa—ua faamatala mai ai e Gawande le auala ua tatou toilalo ai i lana galuega i o tatou aso mulimuli. E le o se mea e ofo ai, ua tele le gauai atu o le tusi i le atunuu atoa.
O le mea e malie ai, ua taʻu mai e Gawande ia i tatou le mea ua tatou iloa moni lava: a o leʻi manava mulimuli, tatou te mananaʻo e pulea le taimi o totoe mo i tatou—tatou te mananaʻo e ola i na aso, masina, poʻo tausaga o totoe ma sina tutoʻatasi. Ae o le tutoʻatasi e manaʻomia ai se auaunaga lelei e seasea ona tuʻuina atu e fale tausi maʻi ma fomaʻi. E mafai ona tatou faia lelei atili, o lana tala lea. Ma ua ia faʻamoemoe e faʻaali mai ia i tatou le auala e fai ai.
![]()
bel canto
Ann Patchett, 2001
318 p.
Fepuari 2007
In bel canto E faʻaaogā e Ann Patchett se togafiti faʻataʻitaʻi tuai e faʻalagolago i se vaega o tagata ese ua maileia i se siʻosiʻomaga tuʻufua. E ui lava i le leva o le metotia—ae e toe foʻi i tua i le Decameron o le seneturi lona 14—o le faʻaaogaina e Patchett o lea mea e fou, matagofie ma, o nisi taimi, e malie tele.
E to’alimasefulu fitu ali’i, ma se tama’ita’i faipese opera, mai atunu’u eseese ma gagana eseese, ua taofia fa’apagota i se atunu’u Amerika Latina e le’o ta’ua lona igoa e se vaega o tagata fa’atupu fa’alavelave. Ua fa’ateleina e Patchett le vevesi, pe i lenei tulaga o le musika, ma ua tatou maua le avanoa e matamata ai i mea e tutupu.
![]()
Belle Cora
Phillip Margulies, 2014
592 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Iuni, 2014
Ua tuʻuina atu e Margulies ia Amerika la matou lava faʻataʻitaʻiga o Moland Flanders. O lana toa fafine, o Belle Cora, o se fafine talitane ma se fafine talitane, e matagofie le tusiaina e pei o lona tuaa Peretania o le seneturi lona 17. E pei o Moll, e fa'afiafiaina—ma te'i—tagata o Belle ma le au faitau i lona matagofie, atamai, ma togafiti e le gata.
E lē o se tala filemu lenei e uiga i amioga faa-Victorian po o se toe tepa i tua i se vaitaimi auro. Ua aveese e Margulies le tala faasolopito o se atunuu talavou ina ia faaalia ai lona faigata ma le pi’opi’o. O le ogatotonu o le 1800—o le taimi lea sa le’i palapalā ma eleelea Amerika—ma o le tala ia Belle Cora o loo atagia mai ai na taimi.
![]()
O Le Pupuu Tele:I totonu o le Masini o le Aso o le Fa'amasinoga
Mikaele Lewis, 2010
320 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Iuni 2011
E to’aitiiti ni ali’i na maua ni tupe tetele ina ua pa’ū le tamaoaiga o Wall Street—ma, mo le to’atele o i tatou, e faigata ona iloa pe o ni toa po’o ni tagata leaga i latou.
Mo Michael Lewis, o i latou o ni tagata e lē o iloa se mea—o ni tagata na o latou tete’e i le faiga. E pei ona ta’ua e Lewis, a’o taufetuli fa’atasi isi ma le lafu ma le leai o se mafaufau, ma fa’alogologo i le pa’ō o o latou lava vae, sa iloa e nei ali’i o lo’o aga’i atu le lafu i luga o se tofē—e na’o se mataupu o le taimi. Ma sa latou va’aia le mea o le a tupu mo le tele o tausaga.
![]()
Savaliga Umi a Billy Lynn i le Taimi Afa o le Tausaga
Ben Fountain, 2012
320 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Tesema, 2012
E ese le uiga, e fa'anoanoa, ma o nisi taimi e matua malie lava, Savaliga Umi a Billy Lynn i le Taimi Afa o le Tausaga ua viia o le mea fou Faʻaaoga 22 or Slaughhouse-Five. O se tasi fo'i lea o sui tauva mo le 2012 National Book Award.O lē na manumalo—e pei o le aso 3/2013!)
O le tala e mulimuli i fitafita talavou e toavalu o le Bravo Squad, o ē ua avea i latou ma toa o le atunuʻu ina ua maeʻa le taua ma le lototoa i Iraq—o se gaioiga na puʻeina e le auvaa o tala fou a le Fox. O lea ua latou i ai i se Taamilosaga Manumalo i le Iunaite Setete e fesoasoani e faʻaputu le lagolago mo le taua.
Faitau atili: Savaliga Umi a Billy Lynn i le Taimi Amata (Iloiloga)
![]()
Black River
SM Hulse, 2015
240 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Mati, 2015
E leitioa a te’i tagata uma: o lenei tusitala e 30 tausaga le matua e tusitusi ma le mautinoa e pei o se tusitala matua ma le poto masani. Black River i se faaupuga e tasi, e matagofie: ma o loʻo i ai se poto e sili atu nai lo tausaga talavou o SM Hulse.
E foliga sa'o lava le otootoga o le tala: ua toe fo'i atu se leoleo ua litaea i Black River, Montana, e tanu lefulefu o lana ava ma fa'afesaga'i ma se tamaloa na fa'asauāina o ia i le taimi o se vevesi i le falepuipui i tausaga ua mavae. Ua sauni nei le pagota mo le parola.
Ae e pei o tala fatu lelei uma, e ʻaloʻalo Hulse mai le faʻamatalaina faigofie o le lelei ma le leaga. O le fuaitau, na ia faʻaalia mai ia i tatou, e lē faigofie lava.
![]()
O Tagata o Ivi
Keri Hulme, 1985
464 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Iuni 2007
O se tusi malosi ma fa'aosofia ai le loto, fa'atasi ai ma ni tagata ua tusia ma'ai e tosina mai ai lagona o le loto. Ae e tatau ona ou fa'aopoopoina se fa'aaliga iinei: e le o se tusi faigofie, ma e le mo tagata uma.
O le umi o le tautala a Hulme, o ana solo po o ni tusitusiga uiga ese, e foliga soona fai i nisi taimi. E iai foʻi se vaega sauā e matuā faʻalavelave ai e ui lava e taua tele i le tala.
![]()
O Le Tusi o Manogi ua Leiloa
MJ Rose, 2012
384 p.
Iuni, 2013
O MJ Rose o se tusitala tala mataʻina, e tuʻufaʻatasia ai talafaasolopito ma saienisi faʻatasi ai ma uiga eseese, mealilo, ma le alofa—ona faʻapipiʻiina lea o mea uma i totonu o se faʻavae o le masalosalo. O Le Tusi o Mea Manogi ua Leiloa, lona fa i le faasologa o le toe fanaufouina a Rose, ma tusia i lana tusitusiga ua maeʻa, o loʻo i ai elemene saʻo uma.
E amata le tala i le 1789, i Aikupito, lea na maua ai e le taulealea fai mea manogi o Giles L'Etoile o ia o se vaega o se 'au Farani o lo'o su'eina se fa'aputuga tuugamau anamua. O le taimi lava na i totonu ai, na matuā ofo ai le 'au atoa, i se manogi malosi e le mafai e Giles ona iloa.
![]()
Le Lau'a'ai a Pusi
Mikaele Ondaatje, 2011
288 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Ianuari, 2012
O se mea ofoofogia—matagofie, faigata ona malamalama i ai, lilo. Le Lau'a'ai a Pusi o loʻo suʻesuʻeina ai le mana o mea tutupu o le tamaitiiti, e vave ona mou atu ma e masani ona fenumiai, e faʻafoliga ai o tatou tagata matutua.
E pei o Michael Ondaatje (Le Igilisi Onosaʻi) na tusia, i le leo o lona tagata ua matua nei, o le tamaitiiti "na fa'anofo fa'anatinati i matou, e aunoa ma se iloa o le mea na tupu, i le lumana'i."
![]()
Pili matagofie
Alice McDermott, 1998
243 itulau
Fepuari 2009
Sa i ai se mea e uiga ia Billy. Na o se tagata inu ava malosi, o se tagata masani, o lē na faʻaitiitia ana faigauo, faʻalavelaveina lana faaipoipoga, ma maliu i le auala. Ae, e ui i lea, sa i ai se mea faapitoa.
O le afafine o le uo mamae a Billy o loʻo faʻamatala mai lenei ata faʻapitoa, e le gata ia Billy Lynch, ae faʻapea foʻi ma le aiga tele o tausoga Aialani-Amerika na siomia o ia ma alolofa ia te ia, ae maise lava lona tama, o Dennis. Amata i le taumafataga o le falelauasiga ina ua maeʻa le tanuga o Billy, na manatua ai e tagata o le aiga mea na latou iloa.
![]()
O le Taua a Tamaiti
Ann Packer, 2015
448 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Iuni, 2015
O le tala fou matagofie a Ann Packer e amata i se tala fatu e uiga i le fausiaina o se aiga—o se laau tele oki ola i luga o le tolu eka o fanua i Kalefonia. O le laau lea, e faamanatu mai ai le wych elm i le tala a EM Forster. Howards Faaiu, o le mea lea e faavae ai le mafutaga a le aiga o Blair i le lumanai ma le tasi i le isi.
O le taimi lea ina ua maeʻa le Taua a Korea, na savalivali solo ai Bill Blair, o se fomaʻi talavou, i se auala i le atunuʻu. Na ia iloa atu o ia lava i se togavao e toʻatele ai tagata, lea na "tu ai se laʻau oki matagofie e leoleo"—"o le laʻau aupito matagofie na ia vaʻaia." Na paʻuʻū ifo o ia i lona mana, ma filifili ai loa Blair e faʻatau le fanua i le taimi lava lea.
![]()
Tamomo'e malala
Tawni O'Dell, 2004
384 p.
Oketopa 2010
O le fanua o Tawni O'Dell o le atunuu malala i saute sisifo o Pennsylvania, ma o lona leo o alii e nonofo i mauga ma galulue i le maina. Na te faamatala auiliili o latou olaga faigata, faigata, ma o nisi taimi e sauā: galuega e leiloa pe a tapunia maina, ola e leiloa pe a pa pe pāpā.
In Tamomo'e malala, lea e manatu le au faitio o se "toetoe lava o se galuega mata'ina," o le tusi lea a O'Dell mai se vaaiga faatamalii. O ona leo faatamalii e atamamai, malie, ma malamalama—ma o latou tagata e lelei ae ua i ai ni ila, e pei o mauga ua olopalaina na tuua e kamupani eliina minerale. Ou te alofa i lenei tusitala, ma ou te alofa foi i ana tagata.
![]()
Laasaga i le Saogalemu
Wallace Stegner, 1987
368 p.
Mati 2007
E pei o isi tusitala lauiloa na fai mai na latou tusia ni tusitusiga laiti (o ata laiti a Jane Austen i luga o "se vaega itiiti o le aivi" ma le "mestage stamp" a William Faulkner o le eleele moni), fai mai Wallace Stegner e uiga i Laasaga i le Saogalemusa ia "taumafai e fai ni leo laiti ma ia mafaufau loloto i ai."
Sa manuia o ia i itu uma e lua, ma fatuina ai se ata vavalalata ma le mafaufau loloto o le faigauo i le va o ulugalii faaipoipo e toalua i le vaitaimi e 35 tausaga. O se tala mamana.
![]()
Ala Mai o le Mate: le O le Sopoiga Mulimuli o le Lusitania
Erik Larson, 2015
448 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Aperila, 2015
I le mulimuli ai i lona fiafia e tusitusi e uiga i mea tetele na tutupu i le talafaasolopito—a’o tu’u fa’atasi ni lalolagi se lua e feteenai—na feagai Erik Larson ma le goto o le Lusitania. O le fa’ato’ilaloina o le va’a e se va’a u-va’a Siamani na matuā te’i ai le lalolagi ma iu ai ina ulufale atu Amerika i le Taua Muamua a le Lalolagi.
I lima o se tusitala tomai e pei o Larson, o le maliu o le Lusitaia ua avea ma se mea mataʻina tele. O lona tomai e faʻamatala ai le matagofie o le vaʻa laʻu vaʻa, lona totonu matagofie, ma uiga taua o lana aufaigaluega ma pasese ua tosina atu ai le mafaufau i le tele o le maliu.
![]()
O le Mutia Mago o Aokuso
Anna Jean Mayhew, 2011
352 p.
Aokuso 2011
O loʻo faia pea ni faʻatusatusaga e le maalofia o lenei tusi fou talu ai nei i Le Fesoasoani, Le Olaga Faalilolilo Olive ma e oo lava Le Paʻu i le Mockingbird—e tatau ona i ai ni faatusatusaga.
Ua tuuina mai e Mayhew ia i tatou se tala mamana o le leiloa o le mama i luma o le amioletonu faailogalanu—o se tala e oo mai ia i tatou e ala i le leo o Jubie Watts, 13 tausaga le matua, o se teineitiiti mai Charlotte, North Carolina.
![]()
Lapataiga vave (Tusi Fa'atolu o le Selau Tausaga Mulimuli, 2)
Jane Smiley, 2015
496 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Iuni, 2015
O le tele o le mana o Jane Smiley o se tusitala o loʻo taoto i lona tomai ofoofogia e tuʻu ai le au faitau i le ogatotonu o se liʻo o tagata ma faʻaosofia ai i tatou e lagona le vavalalata o le fesootaʻiga. O lana tala fou o loʻo faʻaalia ai lena taleni, ma faʻaosofia ai i tatou i mea laiti o olaga o ana tagata—ae o loʻo tauaveina i tatou i se faʻasologa mataʻina o le talafaasolopito o le 20 seneturi.
Faatasi ai ma le vaega lona lua o lana faasologa o le "Last Hundred Years", o loo faaauau ai e Smiley le ala o le aiga Langdon—o se aiga faifaatoaga mai Iowa—e toe faaauau faatasi ma i latou ina ua mavae le Taua Lona Lua a le Lalolagi. E pei o le tusi muamua Nisi Manuia (2014), o mataupu taʻitasi e aofia ai le tausaga e tasi, e amata mai i le 1953 i le 1986.
![]()
O le Emeperoa o le Manogi: O se Tala Moni o Manogi ma le Manaʻo Tele i Mea Manogi
ma le Mealilo Mulimuli o Lagona
Chandler Burr, 2003
352 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Iuni, 2013
Ua mamanuina e Chandler Burr lenei galuega moni, o se suʻesuʻega faasaienisi o le manogi o tagata, i se tala e pei o se tala fatu. E ui i siata, kalafi—ma suʻesuʻega uumi i isotopes—ae ua ia tusia se tala mataʻina ma e matua faaletagata lava.
O le toa o lana tala o Lucca Turin, o se tagata poto faapitoa i meaola, e atamai, e masani ona finau, o lē na luʻitauina mafaufauga faasaienisi e uiga i le auala e galue ai o tatou isu. I lo tatou malamalama i meaola, e tusa ai ma Turin, e le mafai ona iloa le manogi o tagata: "e le tatau ona tatou mafai ona sogisogi." O lena mealilo o loo i le fatu o lenei tusi.
![]()
O Fanau a le Emeperoa
Claire Messud, 2006
528 p.
Setema 2011
O le ulutala o le tusi a Claire Messud ua leai se tali manino—mafaufau i "lavalava" nai lo le "tamaiti." O mea i le lalolagi o Messud e le o le auala latou te foliga mai ai; e iai se va tele i le va o le vaaiga ma le mea moni, mea e fai mai ai tagata latou te talitonu i ai ma mea latou te faia i o latou olaga.
I le fa'ata'ita'iina o lona mafaufau i tagata atamamai lauiloa o Niu Ioka, ua tusia ai e Messud se tala malie mata'utia e uiga i amioga lelei, i le faiga a Jane Austen, Edith Wharton, ma Tom Wolff. O Fanau a le Emeperoa E lelei tele lenā. O le matagofie o lana tusi o le mulimulitaʻi lea i le tele o faasologa o tala ma tagata aʻo ia galue agai atu i le faaiʻuga.
![]()
Pa'ū o le Emepaea
Richard Russo, 2001
496 p.
Novema 2007
E foliga mai e leai se gataaga i loʻu faʻaaogaina o upu faʻapitoa pe a oʻo i le faʻamatalaina o Richard Russo o se tusitala: manino, malie, agaalofa, oʻotia, ma le atamai.... O se mea e māsiasi ai i le tamaoaiga o faʻaupuga.
O le mea lenei o loʻu taumafai e fai atu: Pa'ū o le Emepaea o se tusi lelei—o se tusi matagofie. O le tala i miti ua taofia, pe sili atu ona sa'o, o i latou o e fefefe e fai ni miti.
![]()
Nofoaga Fa'amaoni
Tana French, 2010
435 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Fepuari, 2013
Na tuua e James Joyce Aialani i le 20 o ona tausaga, ma e leʻi toe nofo ai lava iina. Ae ui i lea, e leʻi tuua lava e Aialani ia Joyce. O se tasi o ana autu tumau o le auala e maileia ai i tatou e le taimi ua tuanai, aemaise lava tagata Aialani—le auala na taofia ai i latou i se tulaga o le le mafai ona gaoioi, ma le mafai ai ona agai i luma.
O Tana French o Aialani e feagai ma le mataupu lava lea e tasi—i le taimi tonu lava latou te manatu ai ua latou saogalemu, ua toe tosoina tagata o ana tala uma i tua i mea faanoanoa na tutupu i o latou talavou.
![]()
saʻolotoga
Ionatana Franzen, 2011
608 p.
Novema 2011
Sa amata lelei lava Franzen ina ua ia faitioina Oprah i le sefulu tausaga talu ai. Sa ia filifilia lana tusi, Faasaoga, e pei ona faitauina e se kalapu tusi, ae o le tali a Franzen o le "oi, oi. Afai e fiafia i ai Oprah, e le pa'i i ai ali'i." Ona fai atu lea o Oprah, "galo ia, tama matua." Na liua le mea atoa i se pese tele—ma maua ai le tele o tagata Faasaoga tele fa'asalalauga e leai se totogi. Le tamaloa laki.
Fa'amagalo ma fa'agalo, ou te manatu, aua na liliu sa'o atu Oprah ma filifili saʻolotoga o se isi filifiliga. O le taimi lea na aliali mai ai Franzen i le fa'aaliga a Oprah ma talia lana talosaga fa'amaonia. Ua toe laki fo'i.
![]()
O se Faitotoʻa i le Faasitepu
Lorrie Moore, 2009
336 p.
Ianuari 2010
O Lorrie Moore e "poto," "Lily-Tomlin-malie", ma atonu "o le tusitala Amerika o aso nei e sili ona teena" (e mai Jonathan Letema, leai se fa'apa'ū o ia lava).
O se Faitotoʻa i le Faasitepu, o le uluaʻi tusi a Moore i le 11 tausaga, ua matuā viia ona o lona ata matagofie o se tamaʻitaʻi talavou o loʻo fealuaʻi solo i le lalolagi o tagata matutua. O lana tamaʻitaʻi toa, o Tassie Keltjin, o se tamaititi aʻoga i se kolisi o aʻoaʻoga taulima i Wisconsin, e tetee i le ave-le-teine-i-fafo-mai-le-atunuu-ae-le-atunuu...o se tala masani.
![]()
O Teineiti o le Aai Atomika: O Le Tala e Leʻi Faʻamatalaina e Uiga i Fafine na Fesoasoani e Manumalo i le Taua Lona Lua a le Lalolagi
Denise Kiernan, 2013
416 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Ia 2014
O le palapala ma le faalilolilo o mea moni e lua e sili ona tāua o lenei talafaasolopito mataʻina o fafine na lolofi atu i Oak Ridge, Tennessee, i le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi. E faitau afe i latou na o mai—mo galuega totogi lelei, malaga, poʻo le mulimuli i tane. Sa latou le iloa po o le a le mea o le a latou faia—poʻo le a le mea o le a latou galulue ai pe a latou taunuu iinei. (Sa latou faʻamauoa le uranium.)
Sa latou savavali solo e aunoa ma ni seevae i le palapala (e masani lava ona oo atu i tulivae le loloto), galulue malosi, punou o latou ulu ma tapuni o latou gutu. O a latou taumafaiga, e seasea ona iloa, na fesoasoani i le faaiʻuina o le Taua Lona Lua a le Lalolagi...ma o le auupega sili ona mataʻutia i le lalolagi.
![]()
O le Goldfinch
Donna Tartt, 2013
784 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Ianuari 2014
O nisi taimi o se tusi faapenei—ua leva ona faatalitali i ai—e taunuu i ni faamoemoega maualuluga e na o le faanoanoa e mafai ona iu ai. Ae leai. O le Goldfinch. E toetoe lava o tagata uma e fiafia i ai, o le tusi lona tolu a Tartt e mafai ona maua i le pito i luga o (pe toetoe lava) o lisi uma o "Tusiga Sili o le 2013". E ofoofogia.
E 13 tausaga o Theo Decker ina ua lūlūina lona lalolagi i se pa i se falemataʻaga i Niu Ioka. Na maliu lona tina i le pa, ae na sao Theo, ma totolo atu i totonu o le fale na faaleagaina ma se ata vali Holani e le mafaatauina i lana ato faafafa. O le Goldfinch lea o le ulutala, ma mo Leo ua avea ma talisman mo mea uma na ia leiloa ma mea uma na te moomoo i ai.
![]()
Gone Girl
Gillian Flynn, 2012
432 p.
Fepuari 2013
Na matuā leaga le tulaga o Gillian Flynn i lana tusi lona tolu, o se tusi e fa'alavelave ae atamai tele, lea na sili ona lauiloa i le lisi o tusi sili ona fa'atau atu i le taimi lava na tu'uina atu ai i fata. Gone Girl o loʻo tumau pea i le pito i luga o lisi uma pe latalata i le pito i luga—ma e iai se mafuaʻaga lelei. O se tala lilo ma se tala mataʻutia faʻalemafaufau, e faʻateleina ai e Flynn le faʻalavelave seʻia oʻo i le itulau mulimuli.
![]()
Afa o le La Samasama
Chimamanda Ngozi Adichie, 2006
528 p.
Tesema 2008
O se tusi e sili ona ou fiafia i ai—o se tusi e sili ona ou fiafia i ai i taimi uma, o le ituaiga e te maofa ai i le mana ofoofogia o tusitusiga.
Ua liua e Adichie se mea mataʻutia na tupu i le lalolagi atoa—le vavae ese mai Nigeria o Biafra (1967-70)—i se tala faatino faaletagata e tamaoaiga ma lavelave, o se tala e mafua ai ona matua popole le au faitau mo tagata o loo i ai i totonu o le tala ma o latou taunuuga.
![]()
Harriet Tubman: O Le Ala i le Saolotoga
Katerina Clinton, 2004
304 p.
Fepuari 2010
O Harriet Tubman o se toa gaioiga moni o le olaga: afai e fai e James Cameron se ata tifaga i lona olaga, e leai se mea—leai se mea!—e manaʻomia ona fatuina e faʻaleleia atili ai le tusiga.
O le toatele o i tatou ua iloa mea na faia e Tubman e faasaoloto ai pologa. Ae o le toatele na ia laveaiina, o faigata na oo i ai, o tulaga lamatia i lona ola, o le taʻutaʻua na ia ausia...ma o lea, e tele atu mea ua avea ai lenei talaaga o se faitauga matagofie.
![]()
Faletalimalo du Lac
Anita Brookner, 1984
184 p.
Aokuso 2007
O se tasi o galuega muamua a Brookner, ma e manatu nisi o ana galuega sili ona lelei, o lenei tusi manifinifi o loʻo i ai ni tusitusiga matagofie ma malie.
O Edith Hope, o se tusitala o tala fa'a-alofa, o lē na tusia "i lalo o se igoa e sili atu ona malosi" (Oi, e manaia tele!), ua fa'aaunuua o ia i se faletalimalo taugata ae filemu i Suiselani. Ua ia faia se solitulafono matuia fa'aagafesootai, e ui tatou te le iloa tonu po'o le a se'ia o'o i le tolu kuata o le ala.
![]()
Le Maota o Agaga
Isabel Allende, 1985
433 p.
Fepuari 2008
Talu ai ona ou toe faitauina lenei tusi matagofie ina ua mavae le 18 tausaga, ua galo ia te aʻu loʻu fiafia tele i ai. E tolu augatupulaga o tamaitai o loo nonofo i le tala ma le "maota o agaga" e igoa tutusa—latou te avea ma ni tagata mataʻina ma faatosina.
E amata le tala i le maliu o Rosa, o le fafine matagofie ma le matagofie e lanu meamata lona lauulu, o le fafine e toatasi i le tusi e faasino lona igoa i se lanu. Na iu lava ina faaipoipo lona tuafafine o Clara (manino) i le toalua o Rosa, o Esteban Trueba—o lea na amata ai le laina o tamaitai o latou igoa e faauigaina papae, o Blanca ma Alba.
![]()
Le Tagata Leaga
Filipo Roth, 2000
384 p.
Aokuso 2008
I le itulau 4, o le tagata autū o le tala a Roth, o se polofesa o tusitusiga tuai, na fesili atu i ana tamaiti aʻoga:
Ua e iloa le amataga o tusitusiga faa-Europa?... I se misa. O tusitusiga faa-Europa uma e mafua mai i se taua.... Agamemnon, Tupu o tagata, ma Achilles sili. Ma o le a le mea o loo la finau ai e uiga i nei agaga sauā ma malolosi e toalua? E faigofie lava e pei o se misa i totonu o se fale inu. O loo la finau mo se fafine.
![]()
O Le Olaga Fa'avavau o Henrietta Lacks
Rebecca Skloot, 2010
369 p.
Fepuari 2011
Ola e Faavavau e tatau ona avea ma se tasi o tala sili ona ofoofogia o taimi uma, e tuʻufaʻatasia ai le tiga alofa faaletagata o le aiga o se tasi fafine ma le talafaasolopito o le alualu i luma faasaienisi ma faafomai.
I le 1951 na maliu ai se tamaitai talavou matagofie i se ituaiga ogaoga o le kanesa o le ua. I le taimi o togafitiga i le Falema'i o Johns Hopkins, na aveina ai le aano o Henrietta Lacks e aunoa ma lona iloa...ma fa'aaoga i totonu o se fale su'esu'e o sela. Na matua'i ofoofogia ana sela—e le pei o isi sela uma, na vaeluaina e le gata. E leai se mea faapena na va'aia muamua.
![]()
O ē e lē atoatoa
Tom Rachman, 2010
itulau 272
Novema 2010
"O Le Au Le Atoatoa" o le ulutala atoatoa lea mo le tusi e toetoe lava a atoatoa a Tom Rachman. O ona tagata e atamamai, talenia, malie, o nisi taimi e agalelei, ae e iai lava ni vaivaiga—i se isi faaupuga, e le atoatoa. O ni tagata soifua ofoofogia i latou.
Ua faʻaalia mai e Rachman ia i tatou se vaega o tagata o loʻo galulue faʻatasi e lolomi se nusipepa faavaomalo i Roma. E tofu tagata ma lana lava mataupu ae toe aliali mai i isi mataupu—e le o se tala fou le tusi ae o se faasologa o tala pupuu e fesoʻotaʻi.
![]()
Tagata le sala
Francesca Segal
288 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Novema 2012
O le fa'afouga atamai a Francesca Segal Le Tausaga o le Taumama e matuā lelei atoatoa le leo—mai le uiga tutusa o ulutala i le vaaiga taufaalili e faatatau i le ogatasi ma le va fealoai. E oo lava i igoa o tagata e tutusa—Adam Newman mo Newland Archer, ma Ellie mo Ellen.
Ae ui i lea, ua ofoina atu e Segal se faamasinoga sili atu ona loloto o le alalafaga nai lo Edith Wharton. Tagata le sala' O le nofoaga vavalalata a Iutaia i Lonetona i Matu i le seneturi lona 21 e sili atu ona agalelei, e ui lava ina pogisa pea, nai lo le pito i luga o Manhattan i le faaiuga o le seneturi lona 19. Ma o le usitaia o loo tauivi Adam Newman e tetee i ai o loo i lona mafaufau e pei ona faamalosia mai fafo.
![]()
Mea Faalilolilo o le Umukuka: Faigamalaga i le Manava o Mea'ai
Anthony Bourdain, 2000
312 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Setema, 2014
E leaga tele Bourdain. E tusa ma le 30 tausaga talu ai; o lea ua avea o ia ma tagata lauiloa i le lalolagi o meaʻai ma le tele o tusi ma faasologa TV i lalo o ona ofu papaʻe. Ma e faigata ona talitonu i lena mea. umukuka Fa'alia ua lata i le 15 tausaga.
Ae o se tusi matagofie! E tumu i tala taufaaleaga, e matuā patino lava, e malie i taimi uma ma o nisi taimi e faateʻia ai, e mafai ona aʻoaʻoina ai kuka faʻapolofesa ma le lautele o le 'aiga. Fautuaga lapatai mo kuka fou? "Tali atu i le taimi atofaina." Mo i latou e 'ai? "Nix the Eggs Benedict" (a mafaufau i ai, e tatau ona e misia atoa le taumafataga o le Aso Sa).
![]()
Le Kite Tamoe
Khaled Hosseini, 2003
400 p.
Iulai 2007
O lenei tusi o se tusi e sili ona fiafia i ai tagata, e toʻatele e fai mai o se tasi lea o tusi e sili ona latou fiafia i ai. Ma e iai se mafuaʻaga lelei.
O le tala e mulimuli i le tulaga faigata o tamaiti Afghan e toalua. E ui ina sa ola aʻe e aunoa ma ni tina, ae sa fafagaina i laʻua i le susu o le tausi tama e tasi, ma fausia ai se sootaga o le usoga lea na tumau i le olaga atoa. E moni lava e leai.
![]()
Soifua o Pi
Yann Martel, 2001
348 p.
Ia 2007
O le a lau mea e fai i se taika Bengal e 450-pauna le mamafa?
E foliga mai o le tala malie tuai a korila e 800-pauna, ma e toetoe lava tutusa le tali—tu'u i ai soo se mea e mana'o ai, aemaise lava pe afai o lo'o lua fa'asoa se va'a fa'aola i le ogatotonu o le Vasa Pasefika.
O le tauleʻaleʻa o Piscene Patel o le atalii o se tausi manu i Pondicherry, Initia...
![]()
Temoni Laitiiti i le Aai o le Malamalama: O se Tala Moni o le Fasioti Tagata i Belle Epoque Paris
Steven Levingston, 2014
352 p.
Iloiloga o le Tusi na saunia e Molly Lundquist
Aperila, 2015
Ana faapea o se tala faasolopito solitulafono lenei tusi mataʻina, semanū e faigofie ona teena o se mea e lē talafeagai pe faalagolago tele i mea na tutupu faafuaseʻi. Ae peitaʻi Temoni Laiti o se tala moni ma e tatau ona tu'ua ai le au faitau ma le fiafia i le auala uiga ese e tutupu ai le olaga moni.
I le avea ai ma se faiga fa'atino a leoleo e faigata—ma o se tasi e foliga mai ai e le agavaa tagata su'esu'e ae o lo'o atamai filemu—Temoni Laiti na ou fiafia ai. O se isi fa'amanuiaga o lona ata matagofie o Belle Epoque Paris.
Faitau atili: Temoni Laitiiti i le Aai o le Malamalama (Iloiloga)