I la'u faitauga, ua tatou i ai i le amataga o le isi SUIGA TELE O VAUELI. Ia, atonu e le o se "sili," ae e foliga mai o se suiga o vaueli.
O le ā la le mea O le Suiga Tele o Vaeeli, e te fesili mai? Ia, na tupu i Egelani, mai le pe tusa o le 1400-1700, ina ua suia tele leo o vaueli. Ae o le a toe faamatala atili mulimuli ane.
Le taimi nei O le suiga o vaueli o loʻo ou faʻatatau i ai e aofia ai le faaleoina o mataʻitusi A ma E—e le o le fa'atulagaga UMĪ e pei o le mate po'o le feiloa'i, ae o le fa'atulagaga PUPUU, fala or feiloai.
Ua e matauina o le faaleoga mo upu nei—SO'O SE… TELE… E MAFAI… ALI'I… SA I AI… O AFEA… MAUA? E tele atu, ae ua lava ia mo se finauga.
Afai e te faalogo ma le fa'aeteete pe a tautala tagata, e mafai ona e fa'alogoina se pu'upu'u-i totolo mai i totonu? E le o le vaueli umi e pei ona i ai i le iPhone ae o le puʻupuʻu—e pei ona i ai Fitbit.
O le uiga lenei—
• Talofa. E iai ni a outou INNY donuts?
• E fia le MINNY e te manaʻo ai?
• KIN e te avatu ia te a'u ni nai taseni?
• Ioe, e sili atu.
• Ua lelei, taofi le WHIN pe afai e te o'o i le 100.
Pe e foliga faapenei—
• O le taimi lenei mo MIN lelei uma e fesoasoani ai i lo latou atunuu.
O se fa'aitulagi i Saute, atonu e te fai mai. Ae leai. E mafai ona e faʻalogo i ai i le TV a le atunuʻu, leitio, podcasts, ma ata tifaga—ma mai tagata i vaega uma o le atunuʻu.
O le ā la le mea o tupu? Fonetika—e fa'atatau uma lava i le FONETIKA.
Mafaufau i le tele E faigofie atu ona fai atu "MIN" nai lo le "men" … po'o le "INNY" nai lo le "any." E faigofie atu auā e le tau tatala tele le gutu ma e mafai e le laulaufaiva ona malolo lelei i le ogatotonu. I le faaleoga, e LE TELE NAUA SE GALUEGA.
Tatou toe foʻi i le Suiga Tele o Vaeeli. E leai se tasi na te iloa tonu po o afea pe o fea foi i Egelani na amata ai, pe aisea (e tele talitonuga), ae o le iuga o se SUIGA ILOA i le faaleoga o vaueli.
O le tele lava na aʻafia ai vaueli uumi. O le BITE sa pei o le beet, MATE sa pei o le maht, BOOT sa pei o le boat—e na o ni faʻataʻitaʻiga se tolu, ae ua e malamalama i le manatu.
I aso nei, pe tusa ma le 300 i ni tausaga mulimuli ane—i le taimi o la tatou lava SUIGA O VALENI e le'i tele naua—ou te mafaufau pe o tatou FA'AMUTIA ea ia vaueli pupuu A ma E, aemaise lava pe a mulimuli mai ai le KONESONATI N. Ua ou tausalaina foi e pei o le isi uiga fasioti tagata.
Taumafai e fai atu o upu nei—o upu ia ou te suia ai le en leo ma in. O i latou ia: INCOUNTER … INDEAR … INGRAVE … INJOY … INLIVEN … INSURE … INTANGLE … INVELOP (le ituaiga veape) … INVIRONMENT. (Aua le popole, o le sipelaga o le a le suia moni, na o le faaleoga.)
gagana e pei o meaola ola, e fesuisuiaʻi i le aluga o taimi. E masani ona tatou manatu o lona uiga o se suiga i le faʻaaogaina o upu poʻo le faʻaopoopoina o upu fou i le lomifefiloi, ae e faʻatatau foʻi i le faaleoga. O le gagana o se talafaasolopito ola, ma e FOFOGA mai o loʻo tatou i ai i le ogatotonu o lea mea.