E iai sou manatu? E ese lo tatou laki ona o nisi tagata e tauave le avega o le tusiaina o se tala? O i latou ia e naunau e tilotilo i se lau gaogao—ona faʻatumuina lea i UPU. Ma isi upu. E lava upu mo tagata e pei o oe ma aʻu e faʻaalu ai itula e faitau ai.
Philip Roth na salalau i le tala fou i le tausaga pe ā ma le tausaga talu ai. Sa i ai o ia i se fale kofe i Niu Ioka ina ua sau le loia talavou ma fai atu o ia foi, e faamoemoe e tusia ni upu lelei se tele i se aso.
O le tali a Roth...i ni upu se tele: AUA LE FAIA! O le tusiaina o upu o SEILO! O le a faaleagaina ai lou olaga!
Sa ou auai talu ai nei o se talanoaga fa'apitoa i le Hachette book publishers lea na amata ai e le fa'atonu le tala i le mea na tupu ia Philip Roth. "E te malilie i le manatu o Roth?" na ia fesili ai i le au tusitala ma le au fa'apitoa e to'atolu. "Pe o se faiga sauā ea le tusitusi?"
Joshua Ferris o se tasi o le au failauga,* ma e tusia e ia ni upu matagofie. Ia Toe Tu Mai i se Itula Tatau, o lana tala lona tolu, na filifilia mo le 2014 Man Booker Prize; o lana lona lua, Ona Tatou Oʻo Mai lea i le Iʻuga, na manumalo i le 2008 PEN/Hemingway Award.
Ferris sa talanoa e uiga i le faigata o le amataina o se tala: o le faia o faaiuga faigata e uiga i le tagata e faamatala le tala ma le auala e tatau ona faatulaga ai. Sa ia talanoa e uiga i le iu lava ina nofoia e tusi itulau muamua e 100 o le Ia Toe Tu Mai. Ae te'i ane ...
Ona sosoo ai lea ... na ia iloaina E LE'I GALUE, e leai se mea. O lea na ia togi ese ai itulau uma e 100. O le tiga o lena mea, na ia fai mai ai, sa "matuā tiga." E le na o upu, na ia matauina, po o le taumafaiga foi. O le taimi, o le taimi atoa na toesea mai lona olaga, o le taimi na leai se aoga.
Aiseā la e FAI ai? O le ā le mea ua mafua ai ona tusi e tusitala e pei o Ferris se tusi lona lua...ma se tusi lona tolu? Pe i le mataupu a Philip Roth 40? E lē mafai ona tatou iloa, ioe, ae ou te masalo o se manaʻoga lea e fatuina ai se mea moni ese, e faʻamatala ai se vaaiga i le lalolagi, pe na o le faʻamatala atu o se tala lelei.
Po o le ā lava, ua sili atu ona lelei lo tatou lalolagi ona o lena faatosinaga lilo. E tauivi tusitala ma upu, ma o i tatou o ē e manuia ai. O lea la, e ese le laki o lena mea?
Mo kalapu tusi:
Pe na i ai ni sui na tusia pe taumafai e tusi ni tala fatu—pe o se tala puupuu pe o se tala fa'amanatu...pe na tusia ni solo? E faigata faapefea le tusitusi?
* O isi sui o le vaega o tala fatu o Jean Hanff Korelitz (Sa Tatau Ona E Iloa, 2014) ma Edan Lepucki (Kalefonia, 2014). Sa i ai fo'i se vaega o tusitala e le o ni tala fatu, lea na aofia ai Maureen Corrigan (O lea Matou te Faitau Pea ai, 2014), Barbara Ehrenriech (Nofo ma le Atua Vao, 2014), ma Sam Kean (O le Tala o le Fe'a'ei o Taoto'oto o Neura, 2014).
Saunia e Kristi Spuhler mo LitLoversO le auala tatou te faitau ai, ma mea tatou te faitauina, ua i ai se suiga tele. Faatasi ai ma le taula’i atu o le au lomitusi i mea e avea ai ma tusi sili ona fa’atau atu, o le tele o tusi fiafia ma fou ua le amanaiaina ae ua sili atu ona faigofie. O le a se mea e fai e se tusitala?
Ina ia maua se auala i nei fa'alavelave, o le tele o tusitala fou, fa'apea fo'i ma le tele o tusitala na lolomiina muamua, o lo'o liliu atu i ni auala eseese e fa'asalalau ai a latou galuega. Pusa, o ulutala na lolomiina e i latou lava na vaaia le faʻaopoopoga i le 59 pasene mai le 2011 i le 2012. Ma o loʻo faʻaauau pea ona faʻatupulaʻia lena fuainumera.
Faatasi ai ma le toatele o tusitala O loʻo sailia se isi auala sili e faʻamautinoa ai e oʻo atu a latou galuega i mata o le au faitau, e foliga mai o loʻo maua se manatu tele—Unbound.
O se fa'afouga fou O se metotia mo le lolomiina o se galuega tusitusi, e ofoina atu e Unbound i tusitala ua leva ma tusitala fou le avanoa e o saʻo atu ai i le punaoa pe a sailia ni tupe e lolomi ai a latou tusi—o le au faitau! E pei lava o upega tafaʻilagi talitutusa Kickstarter ma GoFundMe, E mafai ai e le Unbound ona talosaga atu i uo, ē mulimuli iā i latou, ma vaega e fiafia i ai e foaʻi atu ni foaʻi e faʻamaeʻa ai se galuega.
Aua e te mafaufau E tasi le itu o le galuega faatino! O le tautino atu i se galuega faatino e iai foʻi ona lava tulaga lelei mo lē e saofaga i ai. E fuafua i le galuega faatino ma le aofaʻi e te malie e saofaga i ai i le faʻamoemoe, e mafai e tagata taʻitoʻatasi ona maua ni taui e pei o se kopi sainia o le tusi lolomi, poʻo ni feiloaʻiga taʻitoʻatasi ma le tusitala.
E faigofie lava le faagasologa. A uma ona e lesitala mo se teugatupe, e mafai loa ona e matamata i vitio a tusitala o loʻo faʻalauiloa a latou galuega e sosoo ai. Mai iina e mafai ona e filifilia po o fea tusi e te manaʻo e lagolagoina ma le tele o lau saofaga. A uma ona faʻatupeina atoa le tusitala, ona amata loa lea o le faagasologa o le lolomiina o lana galuega. E faigofie lava.
Le aso, ua fesoasoani Unbound e lolomiina tusi e 54 ma ua latou aoina le silia ma le £1 miliona i tupe mai tagata faʻaoga. I se faʻatalatalanoaga ma le tusitala o Jason Hesse mai Forbes.com, na saunoa le faʻavae o le Unbound o Dan Kieran, “E fiafia a matou tagata faʻaoga e aofia ai i le faʻagasologa ma ia i ai ni o latou tofo faitio. E le o ni tagata faʻatau e leai se mea e fai – ae o ni tagata faʻatau laiti.” E foliga mai ia i matou o se avanoa sili lea e fesoasoani ai i le faʻasalalauina o tusi E TE manaʻo e faitau i ai.
Ae o le a lou manatu e uiga i le toe tuʻuina atu o le mana i le lolomiina i le au faitau? E te fia oso i lalo ma filifili po o a tusi ua tusia ma lolomiina? Tuʻu mai se faʻamatalaga ma taʻu mai ia i matou ou manatu!
(Ata faʻaaloalo a Kate Ter Harr.)
Saunia e Kristi Spuhler mo LitLoversAfai o e su'e mo se faitauga fou...ae e le'i sauni lava mo se isi faitauga umi ma pisi (ua ou fia 'ai tele ona o lau faitauga tele mulimuli?), ona agai lea i le api talaaga i luga ole initaneti Latté Moni.
O ofo a le 'upega tafaʻilagi, e tusitala lolomiina ma tusitala e le'i lolomiina, e fatuina ai le tu'ufa'atasiga atoatoa o tusitusiga, solo, ma faatufugaga. E sa'o lelei lava le lapo'a e fa'aosofia ai lou fia'ai—e pei o se sipuni o se cappuccino ua faia ma le fa'aeteete.
Fa'alauiloa muamua i le 1994 I le avea ai o se mekasini lolomi, sa tufatufa atu le Literal Latté i faleoloa tusi ma fale kofe i le Aai o Niu Ioka. O lana auala fou i tusitusiga na tosina mai ai, ma taofia ai, le mafaufau o le au faitau mo le toeitiiti atoa le sefulu tausaga.
Ona sosoo ai lea ma le 2003 Na lomia e le mekasini lana kopi lolomi mulimuli. Ina ia faalautele atu lona aapa atu—ma faasoa atu ana tusitala i se aofia lautele—na siitia atu ai le Literal Latté i luga o le initaneti, lea o loo tumau pea i le aso o se nofoaga e fiafia i ai tagata faitau ma tusitala.
Mo se malaga mata'ina ma le au faitau e iloa lelei (o oe, a ea?), o se avanoa e maua ai se mea fou ma fiafia. Mo tusitala o loʻo i le amataga o se galuega faʻasalalau, o le Literal Latté e ofoina atu ai se auala e tufatufa atu ai lau galuega i se aofia talisapaia.Alu iinei ina ia aoao atili e uiga i le faagasologa o le tuuina atu.)
O lea afai e iai sau ni nai taimi avanoa, asiasi mai i Latté Moni ma tilotilo solo. Ia mautinoa e ta'u mai ia i matou pe afai, i le avea ai ma se tagata faitau, pe afai e te maua o se tusiga e sili ona e fiafia i ai iina...pe, i le avea ai ma se tusitala, o oe iai o se vaega o loʻo faʻaalia iina. (Faʻasoa mai le ulutala poʻo le URL i faʻamatalaga.)
Ata faʻaaloalo a mama a Nerissa.
Saunia e Kristi Spuhler mo LitLoversIa fiafia Ia matuā fiafia lava le au lagolago a Margaret Atwood! O le tusitala lauiloa o le Le Tale o le Auaunaga ma o loʻo tusia foʻi e le MaddAddam Trilogy se galuega fou.
O OUTOU UMA o le mea e tatau ona fai o le faatali mo le 100 tausaga e faitau ai.
Ioe, na e faitau i ai sa'o. O lo'o fa'amae'a e Atwood le mea e mautinoa o le a avea ma se isi tusi ofoofogia, ae o se kopi moni o le a le mafai ona va'aia e le lautele se'ia o'o i le 2114.
Matou te malamalama E foliga ese lenei mea ia te oe—aisea e faaalu ai e se tusitala le tele o le taimi e tusi ai lana isi galuega ae na o le nanaina mo le 100 tausaga? O le mafuaaga: O Atwood o le tusitala muamua lea na tofia e auai i le Future Library.
O lenei mea ofoofogia Na amata galuega taulima a le lautele i le totoina o se vaomatua e 1,000 laau i fafo atu o Oslo, Nouei, i le taumafanafana ua teʻa. I le 100 tausaga, o le a faʻaaogaina lenei vaomatua e lolomi ai se faʻaputuga faʻapitoa o tusi e leʻi vaʻaia muamua na tusia faʻapitoa mo le galuega.
A o tuputupu aʻe le vaomatua, o le na faia le Future Library, o Katie Paterson, faatasi ai ma se 'au o tagata tomai faapitoa i tusitusiga mai le Future Library trust, o le a latou talanoa atu i se tusitala e toatasi i tausaga taitasi ma lu'iina o ia e "mafaufau ma fatuina se galuega ma le faamoemoe e maua ai se tagata faitau e talia i se lumanai e le o iloa."
A maeʻa ona tusia, o le a lokaina tusitusiga i totonu o se potu ua mamanuina faapitoa i le faletusi faitele a Deichmanske.
Le potu, lea o le a laina i laupapa mai le vaomatua, o le a faʻaalia ai igoa o tusitala o loʻo auai ma ulutala o a latou galuega na tuʻuina atu, ae o tusitusiga o le a le mafai ona maua seʻia oʻo ina lolomiina pe a maeʻa le galuega.
Atwood lava ia e foliga mai o loo matuā fiafia lava i le mea lilo o le galuega, ma faapea atu i tusitala o le Guardian:
O se vaega o le konekarate e le mafai ona e taʻu atu i se tasi le mea o loʻo e tusia. Ua ou iloa e matua manaia lava, aua ou te fai atu i tagata e pei o oe [le Guardian], ou te le taʻuina atu. Ae ou te fai atu ua ou faʻatauina ni pepa faʻapitoa mo faʻamaumauga, lea e le pala i totonu o lana pusa ua faʻamaufaʻailogaina mo le silia ma le 100 tausaga..
E ui lava e foliga mai e pei tatou te le iloa po o le a le mea o loo teuina mo le au faitau laki e leʻi fananau mai, ae tasi le mea e mautinoa—o le a latou maua se fiafiaga faaletusitusi.E le mafai ona tatou faʻatali e va'ai po'o ai tusitala e sosoo ai ona filifilia e tu'uina atu a latou galuega. O ai tusitala e te fia va'ai e auai i le galuega? O lea la...o le a sou lagona pe a le mafai ona faitau i galuega fou a lau tusitala e te fiafia i ai?
Mo LitLovers o vaitausaga uma: sa le mafai ona matou teena le faasoa atu o lenei mea taua—Solofanua Laiti e Tolu sa tusia e le tusitala Holani o tamaiti o Piet Worm (1909-1966). O se tasi o matou faitau, na faafesootaʻi mai matou e vaai pe mafai ona matou fesoasoani ia te ia e manatua le ulutala o se tusi e sili ona fiafia i ai i lona laitiiti, o se tusi na te manatua mai le fale o lona tinamatua.
Sa matou le iloa (e le o le taimi muamua lea)—ae sa ia finafinau ma auina mai ma le agalelei ia i matou taunuuga. Faafetai, Sue! Sa leiloa nisi o tusitusiga ina ua matou faamalamalamaina le ata, ae sa matou faaopoopoina sina eseesega ina ia mafai ona e malamalama i nisi o tala a Piet.



O le Piet Worm lea o ia lava. Ua a'e ea o ia i totonu pe i fafo atu o lona lalolagi fatufatuga iinei? (O se fa'ata'ita'iga matagofie.)
Afai e te maua se tusi e sili ona ou fiafia i ai mai le tamaitiiti, ta'u mai ia i matou. Ae, mo le lagi e, FA'AMOLEMOLE aua le fesili mai ia i matou e fesoasoani ia te oe e manatua le ulutala. Matou te le fiafia e lagona le leai o se malamalama!
Saunia e Kristi Spuhler mo LitLoversO se manatu manaia lenei: o se tautua lesitala e faʻailoa mai ai tusi faʻapitoa mo oe lava—ma momoli saʻo atu i lou faitotoʻa!
Le 'upega tafaʻilagi, O Le Tusi Sa'o Lava, filifili ulutala—e faʻatatau i ou manaʻoga faitau patino—ma auina atu ia te oe i masina taʻitasi. Tusi moni...e te iloa, o tusi e iai itulau? O mea tatou te fiafia pea e uuina i o tatou lima?
O le auala lea e aoga ai: ulu ia o le saite ma tuu lau oka mo le ituaiga o saofaga e te manaʻo ai. A o e faʻatautaia le faagasologa o le totogiina, o le a talosagaina oe e faʻatumu se fesili e uiga i au ituaiga tusi, ulutala, ma tusitala e te fiafia i ai. O le taimi lava latou te maua ai lau talaaga faitau, o le a amata ona latou lafoina atu ia te oe ni tusi faʻapitoa i masina taʻitasi (pe faʻalua masina pe faʻalekuata—e pule lava oe).
Mo se mea sili atu le lototoa...e iai Tusi vevesi, o le isi tautua lesitala. O lenei mea e manaʻomia ai se tagata faitau e sili atu ona matala le mafaufau—e LE faʻapitoa i ou manaʻoga ae e faʻavae i luga o filifiliga faʻalemasina a ana lava faatonu. O lona uiga e te maua se mea e ofo ai i masina taʻitasi!—o se afifi e aofia ai le tusi (e masani lava o tala fatu), se faʻamatalaga o le autu o lena masina, faʻatalatalanoaga ma tusitala, ma isi tusiga e fesoʻotaʻi.
Afai la e te lagona fa'ata'ita'i se tasi (pe o auaunaga uma e lua!) o nei auaunaga. E te manatu e mafai ona e fa'atuatuaina se isi tagata e filifili lau isi tusi e faitau ai? Afai fo'i e te fiafia i ai, o se saofaga o se meaalofa sili lea, aemaise lava mai le Just The Right Book, lea e iai vaega mo tagata matutua, talavou po'o tamaiti.
Saunia e Kristi Spuhler mo LitLoversE fa'apefea pe afai o Isamaeli sa i ai sana telefoni feaveaʻi, pe soʻo se isi lava telefoni? O a ituaiga o savali o le a ia mauaina?
O le faavae lea O le fa'avae i tua atu o le callmeishmael.com—o se 'upega tafa'ilagi e vala'au mai ai le au faitau e fa'asoa atu ni taimi mamana na latou oo i ai i se tusi e fiafia i ai. Atonu na musuia e le tusi se auala fou e mafaufau ai pe ofoina atu le fa'amafanafanaga i se taimi faigata.
Valaau Au o Isamaeli e mafai ona maua e so'o se tasi, i so'o se mea i le US E faigofie e pei o le tu'ua o se voicemail: na'o le viliina o le 774.325.0503, ona alu lea i le voicemail. A uma ona fa'alogologo i se savali pu'upu'u, pu'e ma fa'asoa atu lau tala e uiga i mea ua fa'apitoa ai lau tusi e sili ona e fiafia i ai. O aso ta'itasi o le vaiaso, e filifili ai e "Ishmael" se tala e tasi e fa'aliliu, pu'e ma la'u i luga o le 'upega tafa'ilagi.
Faalogologo i le au faitau O le fa'asoa atu o tala e maua ai e i tatou se talisapaia loloto o le mana o tusi. O se auala sili lea e fa'amanatu ai le tomai tulaga ese o tusitusiga e fa'atulaga ai o tatou olaga.
Ae aua le na'o le aveina o la matou upu moni—fa'ata'ita'i oe lava. Fa'aalu sina taimi e siaki ai nisi o fa'amatalaga e uiga ia Isamaeli. Ma, ioe, tu'u sau lava tala.
Ia...o le a le tala? mata e faapena?
*Ata o le ata na fa'aaloalogia e Billy Brown.
Saunia e Kristi Spuhler mo LitLoversUa tatou uma sa i ai iina—sa matou savavali faigata i totonu o se tusi tele maualuga, o itulau taitasi e liliu e foliga mai e 50 pauna le mamafa. (Moby-Dick, se tasi?) O lea la e tatau ona e mafaufau: aisea ua tatou faia ai lenei mea ia i tatou lava?
Ioe, matou E ese lo tatou fiafia i le maualuga o le fiafia tatou te maua pe a tatou se'e atu i le laina fa'ai'u i le fa'ai'uga o se galuega, ae pe o le faitau ea o se galuega? E le o se mea ea e tatau ona tatou maua ai le fiafia?
O lea la le fesili: E lelei ea le tuʻua o se tusi pe afai e te lē malamalama i ai? E toʻalua tusitala na talanoaina talu ai nei le fesili i le O Loo Vaaia (o Peretania)—ma i se aotelega, o le autū lea o la latou finauga:
Alex Cross: O tusi sili ona lelei ...e tatau ona sili atu nai lo le faia e pei o se mea fa'afiafia fa'afuase'i.... E leai so'u tete'e i faitauga e vave ma malie, ae o tusi lelei e matuā fa'atofuina i aafiaga, e mana'omia ai le taimi ma le onosa'i. Ia āva i ai.
Tom Lamont: Ae o loʻo i ai se lagona faʻatiga tagata i fafo—a ea?—o se faiga leaga pe le faaaloalo pe fesoasoani ia Hitler le le faʻauma o tusi. E matua faigata lava, e matua Peretania lava. Ia manino lelei lau mataupu..
Afai o oe i le lagona o le ulagia malie ma sina tala malie, tilotilo i ai le atoa tusitusiga.
O le mea lenei matou te Mafaufau: O nisi tusi e umi se taimi e amata ai; o isi e telegese le faagasologa. Tuu atu i na tusi se taimi. Ae afai e te le lagona se lagona loloto i mataupu taʻitasi, matou te fai atu ia tuu i lalo. Saili se mea fou.
O nisi LitLovers Ua ta'u mai e le au faitau ia i matou i luga o le Facebook ma la latou itulau Featured Club e uiga i tusi e le'i mafai ona latou faitauina—o nisi ia o tusi:
Anna Karenina (Leo Tolstoy)
A Confederacy of Dunces (Ioane Kennedy Tuole)
Ootiina mo Maa (Aperaamo Verghese)
Po Anapo i le Vaitafe o Twisted (Ioane Irving)
Moby-Dick (Herman Melville)
Selau Tausaga o le Tuua Toatasi (Gabriel García Márquez)
Aai Tatala (Teju Cole)
O Se La Afe o Matagofie Matagofie (Khaled Hosseini)
Taua ma le Filemu (Leo Tolstoy)
Ae fa'apefea oe? Ua e naunau e fa'auma se tusi pe a e amata? Pe ua i ai ni nai tusi ua e fiu e faitau? Fa'ailoa mai ia i matou?
*Ata o le ata na fa'aaloalogia e umjanedoan.
Afai e te na e mafaufau i la tatou pou muamua "O Lomitusi o Loo Lagona le Lagona o ... sa soona fa'ateleina le mataupu, se'i toe tilotilo i ai. Leai, matou te le o valea: o lo'o i ai moni lava se MEA LANUMOANA o lo'o tupu i le lalolagi o lomitusi.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| (Kiliki i le faavaa ata e va'ai i ai Taiala Faitau.) |
![]() |
![]() |
![]() |
E ese lava...na'o lo'u fai atu lava. Na fai mai se tasi o le au faitau e tatau ona i ai se fa'atauga i le vaitusi lanumoana. O le fa'amatalaga sili lea i le taimi nei! Pe i ai se isi ua i ai se manatu?
Afai o loʻo e matamata so'o se tasi pe sili atu fo'i o nei fa'asologa o le Tusi-i-TV—pe afai e iai sau mea e te fiafia i ai—fa'ailoa mai ia i matou.
Tusi i le TV Le Tonu Moni-Oti Seia oo i le O le Dark na saunia e Charlaine Harris o le musumusuga lea i tua atu o le televise Le Tonu MoniO le tala e mulimuli i le teine tautua o Sookie Stackhouse e oo atu ia Bon Temps—o se taulaga faaituau i Louisiana e nonofo ai vampires ma tagata soifua. Dexter—O le uluaʻi tusi i le faasologa a Jeff Lindsay Dexter moemiti pogisa, na maua ai le musumusuga mo le polokalame televise lauiloa. O le tala e faamatala ai le soifuaga o Dexter Morgan, o se tagata suʻesuʻe i le toto mo le matagaluega a leoleo a Miami o loʻo galue faavaitaimi o se fasioti tagata faʻasolosolo. Taaloga o le nofoalii—O le vaega muamua o le faasologa o Le Pese o le Aisa ma le Afi na tusia e George RR Martin, Taaloga o le nofoalii, na musuia ai le faasologa lauiloa a le HBO. O le tala e mulimuli i taitai o le tele o aiga tautupu a o latou tau mo le nofoalii o malo e fitu. Orange O le Black Black—O le talaaga o Piper Kerman na mafua ai le faasologa muamua a le Netflix i le ulutala lava lea e tasi. O le tala e faatatau ia Piper Chapman ina ua maeʻa ona faasalaina o ia i le 15 masina i le falepuipui Feterale ona o lona aafia i le fefaatauaiga o fualaau faasaina. Komiti o le Komiti Faatino—Na fa'atulagaina i le vaitaimi o fa'asa o le vaitau o le 1920, o le tala a Nelson Johnson, Boardwalk Empire: Le Fanau Mai, Taimi Maualuga, ma le Faiga Pi’opi’o o le Atlantic City, e fa'atotonugalemu ia "Nucky" Thompson. O le faasologa o le HBO e toe fo'i mai mo lona vaitau mulimuli i le tautoulu nei (2014). Moe moe—E toatele tagata e iloa le tala a Washington Irving e uiga i le tagata tiʻetiʻe solofanua e leai se ulu lea e faamataʻuina ai Sleepy Hollow. O le faasologa o le FOX o le igoa lava e tasi ua toe faaleleia ai le tala tuu ma ni nai mea fou e ofo ai. Faamaonia—E faʻavae i galuega e tolu a Elmore Leonard—Pronto, Tietie i le Rap, ma Afi i le Pu—o le faasologa televise e mulimuli ia Raylan Givens a o ia faamalosia lana lava ituaiga o faamasinoga tonu i lona nuu moni o Harlan, Kentucky.

















